V jak Vitapedia

Rozwijajmy wspólnie Vitapedię

Wszystko po to, abyśmy mogli dzielić się z Tobą wiedzą

Goździki

  • dr Bartosz Kulczyński

    autor:

    dr Bartosz Kulczyński

    Dietetyk

    Dietetyk, doktorant na Wydziale Nauk o Żywności i Żywieniu, współzałożyciel Fundacji Dietoterapii i Promocji Zdrowia „Kierunek-Zdrowie”.

Ostatnia aktualizacja: 04 grudnia 2020

  • Pisząc ten artykuł, korzystaliśmy z:
  • 4źródła
  • 12badań

Goździki to powszechne określenie dla popularnej przyprawy otrzymywanej z suszonych pąków goździkowca korzennego, inaczej nazywanego czapetką pachnącą (Syzygium aromaticum). Największymi producentami goździków na świecie są Indonezja, Indie, Malezja, Sri Lanka, Madagaskar, Brazylia i Tanzania.

Wpływ na zdrowie:

Pozytywny

Nazwa:

Goździki

Grupa:

Przyprawy

Kalorie:

274 kcal/100 g

Bogate w:

Eugenol

Właściwości:

Właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze, działanie łagodzące ból zębów, korzystny wpływ na zdrowie wątroby, możliwe działanie przeciwwrzodowe

W ciąży:

Nie ma przeciwskazań do spożywania w formie przyprawy. Zaleca się nie przyjmować preparatów na bazie goździków (np. olejku goździkowego)

Przeciwwskazania:

Ostrość podczas spożywania preparatów na bazie goździków (np. olejku goździkowego) powinny zachować osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe


W pigułce

  • Goździki to popularna przyprawa, której najważniejszym składnikiem jest eugenol (związek z grupy polifenoli)
  • Goździki posiadają silne działanie antybakteryjne i przeciwgrzybicze
  • Żucie goździków może łagodzić ból zębów
  • Goździki mogą prawdopodobnie działać ochronnie na wątrobę i działać przeciwwrzodowo
  • Goździki w formie przyprawy mogą być spożywane przez kobiety ciężarne. Jednakże ze względu na brak badań naukowych, nie zaleca się stosowania preparatów na bazie goździków w trakcie ciąży
  • Podczas stosowania preparatów na bazie goździków (np. olejku goździkowego) powinny zachować ostrożność osoby, które przyjmują leki przeciwzakrzepowe

Jakie wartości odżywcze dostarczają goździki?

Goździki dostarczają znikomych ilości kalorii

Pomimo, że wartość energetyczna goździków jest stosunkowo wysoka, bo wynosi 274 kcal/100 g, to biorąc pod uwagę to, że są one spożywane w niewielkich ilościach, nie dostarczają one zbyt wielu kalorii.

Przy założeniu, że wraz z wybraną potrawą spożywamy 1 g goździków (choć w rzeczywistości jest to pewnie i mniej), to taka porcja przyprawy dostarcza zaledwie 2,7 kcal.

Goździki nie są dobrym źródłem witamin i składników mineralnych

Co prawda w goździkach obecne są składniki mineralne w stosunkowo wysokich ilościach, to ze względu na to, że są spożywane w niewielkich ilościach, nie są dobrym źródłem tych związków. 

Na największą uwagę zasługuje tutaj mangan, którego w goździkach znajduje się bardzo dużo - 60,13 mg/100 g.

Zawartość pozostałych składników mineralnych w 100 g goździków kształtuje się następująco:

W goździkach znajdują się śladowe ilości witamin z grupy B:

Goździki zawierają również witaminę E - 8,82 mg/100 g i witaminę K - 141,8 µg/100 g.

Goździki są źródłem polifenoli

Goździki zawierają wysokie ilości związków bioaktywnych zaliczanych do polifenoli.

Najważniejszym składnikiem obecnym w goździkach jest eugenol, który odpowiada za wiele właściwości tej przyprawy.

W goździkach znajdują się jeszcze inne związki fenolowe, w tym m.in.:

Jakie właściwości mają goździki?

Goździki mają działanie przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze

W przeprowadzonych badaniach udowodniono, że goździki hamują rozwój takich bakterii jak:

  • Escherichia coli
  • Staphylococcus aureus
  • Bacillus cereus

Dodatkowo naukowcy zaobserwowali, że olejek eteryczny z goździków i eugenol w nim zawarty zapobiegają rozwojowi bakterii:

  • Listeria monocotygoenes
  • Staphylococcus epidermidis
  • Proteus vulgaris
  • Pseudomonas aeruginosa

Na podstawie aktualnego stanu wiedzy można również wskazać, że olejek goździkowy hamuje rozwój grzybów z gatunków:

  • Mucor sp.
  • Microsporum gypseum
  • Fusarium monoliforme
  • Trichophytum monoliforme
  • Trichophytum rubrum
  • Aspergillus sp.
  • Fusarium oxysporum

Goździki na ból zębów

Naukowcy donoszą, że goździki mogą działać przeciwbólowo. A wszystko to za sprawą obecnego w nich eugenolu.

Powszechnie goździki stosuję się w celu łagodzenia bólu zębówZazwyczaj pomocne okazuje się żucie goździków.

Należy jednak pamiętać, że goździki nie zawsze są skuteczne w uśmierzaniu bólu i zazwyczaj ich działanie jest tylko tymczasowe. Stosowanie goździków na ból zęba nie powinno zastąpić wizyty u dentysty. U niektórych osób na skutek takiego stosowania goździków może pojawić się opuchlizna.

Goździki działają ochronnie na wątrobę

W badaniach wykonanych na modelach zwierzęcych naukowcy zaobserwowali, że goździki mogą działać hepatoochronnie, czyli mogą chronić wątrobę przed niekorzystnymi czynnikami.

Dla przykładu, w 2017 roku opublikowano wyniki badania, które pokazały, że polifenole obecne w goździkach mogą chronić wątrobę przed szkodliwym działaniem alkoholu. Naukowcy zaobserwowali, że u zwierząt, które otrzymywały te związki nastąpił wzrost aktywności enzymów przeciwutleniających i obniżenie poziomu czynników zapalnych.

W innych pracach zauważono również, że eugenol obecny w goździkach może wspomagać wątrobę w metabolizowaniu ksenobiotyków, czyli neutralizowaniu substancji obcych dla naszego organizmu.

Dodatkowo w badaniach na zwierzętach zaobserwowano, że składnik ten może zmniejszać stłuszczenie i zapalenie wątroby, jak również obniżać korzystnie aktywność enzymów wątrobowych.

Potencjalne właściwości przeciwnowotworowe

Doświadczenia przeprowadzone na liniach komórkowych (in vitro) pokazały, że goździki i składniki w nich zawarte mogą hamować rozwój niektórych nowotworów, w tym:

  • Raka piersi
  • Raka przełyku
  • Raka szyjki macicy
  • Raka jelita grubego

Działanie przeciwwrzodowe

W medycynie tradycyjnej goździki stosowano w leczeniu wrzodów.

Badanie przeprowadzone na zwierzętach wydaje się potwierdzać właściwości przeciwwrzodowe goździków.

Naukowcy zaobserwowali, że stosowanie goździków przyczyniało się do zmniejszenia liczby owrzodzeń oraz powierzchni wrzodów.

Należy jednak podkreślić, że nie przeprowadzono dotychczas badań z udziałem ludzi, które mogłyby potwierdzić takie działanie goździków.

Goździki redukują zapach czosnku

Czosnek jest wartościowym składnikiem naszej diety, ponieważ wykazuje szerokie właściwości prozdrowotne.

Jednakże niektóre osoby odstrasza jego zapach, którzy utrzymuje się nawet kilkanaście godzin po jego spożyciu.

Jednym ze sposobów, aby zredukować zapach czosnku po spożyciu jest żucie goździków.

Skutki uboczne i przeciwwskazania

Goździki są ogólnie bezpieczne dla zdrowia i nie powodują żadnych skutków ubocznych.

Warto jednak zaznaczyć, że niektóre osoby mogą być uczulone na goździki i w związku z tym należy je wówczas wykluczyć z diety.

Interakcje z lekami

Należy wiedzieć, że związki w nich obecne (głównie eugenol) mogą spowalniać krzepnięcie krwi.

Stąd jednoczesne spożywanie wysokich ilości goździków (w tym szczególnie olejku goździkowego) i przyjmowanie leków przeciwzakrzepowych może zwiększać ryzyko krwawienia i powstawania sinikaków.

Do leków spowalniających krzepnięcie krwi można zaliczyć m.in.:

  • Aspirynę
  • Ibuprofen
  • Heparynę
  • Warfarynę
  • Naproksen
  • Diklofenak

Goździki w ciąży

Goździki jako przyprawa są bezpieczne dla kobiet ciężarnych i karmiących piersią. Nie ma konieczności eliminowania ich z diety w trakcie ciąży lub w okresie laktacji.

Jednakże ze względu na brak danych, nie zaleca się stosowania preparatów z goździkami (np. olejku goździkowego) przez kobiety ciężarne i karmiące piersią.

Jak spożywać goździki?

Goździki są spożywane głównie jako przyprawa. Komponują się z wieloma różnymi potrawami i najczęśćiej dodawane są do takich produktów i dań jak:

  • Kompoty
  • Konfitury
  • Ponczo
  • Grzane wino
  • Potrawy mięsne (np. baranina, dziczyzna)
  • Kapusta kiszona
  • Ciasta i ciasteczka
  • Produkty marynowane

Przechowywanie

Goździki powinny być przechowywane w ciemnym, chłodnym i suchym miejscu.

Goździki najlepiej przechowywać w całości (a nie zmielone). Wówczas mają dłuższą przydatność do spożycia, a związki aktywne w nich zawarte cechują się wyższą aktywnością.

Jakość goździków można sprawdzić umieszczając je w szklance wypełnionej wodą. Gożdziki o wyższej jakości powinny unosić się na wodzie w pionie, za te mniej świeże będą unosić się w poziomie lub będą opadać na dno.

  • dr Bartosz Kulczyński

    autor:

    dr Bartosz Kulczyński

    Dietetyk

    Dietetyk, doktorant na Wydziale Nauk o Żywności i Żywieniu, współzałożyciel Fundacji Dietoterapii i Promocji Zdrowia „Kierunek-Zdrowie”.


Czy ten artykuł okazał się pomocny?

Oceń wpis i pomóż nam w stworzeniu najlepszego w polskim internecie źródła wiedzy o zdrowiu. Czekamy na Twoje uwagi :)

Dziękujemy za oddany głos!

Twoja opinia jest dla nas ważna. Cieszymy się, że znalazłeś w tym artykule to, czego szukałeś ;)

Dziękujemy za komentarz!

Twoja opinia jest dla nas ważna. Dołożymy wszelkich starań aby nasze artykuły były lepsze.

Twoim zdaniem czegoś tu zabrakło?

Daj nam znać, a wspólnie uzupełnimy ten artykuł


Spis badań i źródeł


Kategorie: Przyprawy



Masz pytanie?

Jeśli chciałbyś wiedzieć więcej na ten temat lub wiesz jak uzupełnić artykuł, napisz do nas. Nasi specjaliści udzielą Tobie szybkiej odpowiedzi i przeanalizują proponowane zmiany w treści.

Administratorem Twoich danych osobowych jest vitapedia.pl. Twoje dane posłużą nam wyłącznie do kontaktowania się z Tobą.

Newsletter