V jak Vitapedia

Rozwijajmy wspólnie Vitapedię

Wszystko po to, abyśmy mogli dzielić się z Tobą wiedzą

Guma arabska (E414)

  • dr Bartosz Kulczyński

    autor:

    dr Bartosz Kulczyński

    Dietetyk

    Dietetyk, doktorant na Wydziale Nauk o Żywności i Żywieniu, współzałożyciel Fundacji Dietoterapii i Promocji Zdrowia „Kierunek-Zdrowie”.

Ostatnia aktualizacja: 16 września 2020

  • Pisząc ten artykuł, korzystaliśmy z:
  • 23źródła
  • 4badań

Guma arabska jest naturalną wydzieliną drzew, stosowaną w produkcji żywności głównie jako substancja zagęszczająca i emulgująca. W wykazie składników na etykietach produktów spożywczych guma arabska widnieje pod numerem E414

Wpływ na zdrowie:

Pozytywny

Nazwa:

Guma arabska

Alternatywne nazwy:

E414

Grupa:

Dodatki do żywności

Sposób otrzymywania:

Pozyskiwana jako wydzielna z afrykańskich gatunków akacji (Acacia senegal i Acacia seyal)

ADI (dopuszczalne spożycie):

Nie ustalono limitu

Szkodliwość:

Bezpieczna dla zdrowia

Gdzie występuje:

Polewy, glazury, napoje alkoholowe, produkty mrożone, napoje owocowe, jogurty owocowe, gumy do żucia


W pigułce

  • Guma arabska (E414) jest stosowana jako dodatek do żywności o właściwościach zagęszczających i emulgujących
  • Guma arabska może mieć działanie prebiotyczne i wywoływać uczucie sytości
  • Guma arabska jest bezpieczna w spożyciu i nie powoduje skutków ubocznych

Zobacz też: Guma guar (E412) - zastosowanie, wpływ na zdrowie


Co to jest guma arabska?

Guma arabska jest wydzieliną pochodzącą z afrykańskich gatunków akacji: Acacia senegal i Acacia seyal. Z tego też względu gumę arabską niejednokrotnie nazywa się gumą akacjową lub senegalską. Gumę arabską pozyskuje się przede wszystkim z takich obszarów jak Senegal, Sudan, Nigeria, Etiopia i Czad. Akację senegalską można znaleźć również w Australii i Indiach .

Gumę arabską pozyskuje się z uszkodzonych części rośliny (łodyg i gałęzi) lub poprzez celowe ich nacinanie. Na powietrzu wydzielana substancja ulega stwardnieniu i w takiej formie jest zbierana.

Guma arabska jest rozpuszczalna zarówno w zimnej jak i gorącej wodzie, i tworzy bardzo gęste oraz lepkie roztwory pozbawione zapachu .

Guma arabska ma kolor od jasno-białego do pomarańczowo-brązowego .

Pod względem budowy chemicznej, guma arabska jest mieszaniną soli kwasu arabinowego .

Guma arabska została dopuszczona do stosowania jako dodatek do żywności pod numerem E414 

Jakie zastosowanie ma guma arabska?

Guma arabska ma właściwości zagęszczające i emulgujące

Guma arabska w produkcji żywności oraz sztuce kulinarnej pełni głównie funkcje zagęszczające i emulgujące. Wykorzystuje się ją do produkcji wielu produktów spożywczych.

  • Gumę arabską stosuje się w przemyśle cukierniczym ze względu na jej właściwości zagęszczające oraz zapobiegające krystalizacji cukru. Zdolność tworzenia lepkich roztworów sprawia, że jest ona składnikiem wielu polew i glazur.
  • W przemyśle winiarskim wykorzystuje się gumę arabską do klarowania wina. Gumę arabską stosuje się również w piwach i napojach bezalkoholowych jako środek stabilizujący pianę.
  • Guma arabska poprawia teksturę w produktach niskokalorycznych. Jest ona stosowana również jako stabilizator w produktach mrożonych.
  • Działanie emulgujące gumy arabskiej wykorzystuje się w produkcji skoncentrowanych olejków aromatycznych.

Dużą zaletą gumy arabskiej jest fakt, że nie wpływa ona na walory sensoryczne, (smak, zapach, kolor) produktów spożywczych.

Guma arabska stosowana jest jako dodatek do żywności pod numerem E414

Guma arabska może być stosowana w wielu produktach spożywczych na tzw. zasadzie quantum satis. Oznacza to, że nie określono prawnie maksymalnej dawki (limitu), jaką można zastosować w czasie produkcji. Jednocześnie, wybraną substancję powinno stosować się w jak najniższej dawce, niezbędnej do osiągnięcia zamierzonego efektu, zgodnie z dobrą praktyką produkcyjną.

Zgodnie z unijnym Rozporządzeniem nr 1129/2011, guma arabska może być dodawana do wielu produktów spożywczych. Dozwolono jej wykorzystanie m.in. w produkcji:

  • Fermentowanych przetworów mlecznych z dodatkami smakowymi lub środkami aromatyzującymi
  • Fermentowanych przetworów mlecznych bez dodatków smakowych lub środków aromatyzujących
  • Serów niedojrzewających (z wyjątkiem sera mozzarella) i topionych
  • Lodów
  • Przetworzonych produktów z ziemniaków
  • Gum do żucia
  • Pieczywa cukierniczego i wyrobów ciastkarskich
  • Mięsa przetworzonego niepoddanego obróbce cieplnej
  • Przetworzonych ryb i produktów rybołówstwa, w tym mięczaków i skorupiaków
  • Przetworzonych jaj i produktów jajecznych
  • Przypraw kulinarnych i dodatków do potraw
  • Dietetycznych środków spożywczych specjalnego przeznaczenia medycznego
  • Dietetycznych środków spożywczych stosowanych w dietach przeznaczonych do kontrolowania masy ciała
  • Soków warzywnych
  • Napojów z dodatkami smakowymi lub środkami aromatyzującymi
  • Win owocowych
  • Suplementów diety
  • Piwa i napojów słodowych

Guma arabska przez długi okres czasu dodawana była do napojów typu cola.

Guma arabska wykorzystywana jest w różnych gałęziach przemysłu

Ze względu na swoje szerokie właściwości, guma arabska znalazła zastosowanie nie tylko w branży spożywczej. Jest ona również z powodzeniem stosowana w:

  • Przemyśle kosmetycznym – jako składnik wiążący i stabilizujący w kremach, balsamach, mydłach i pudrach; dodatkowo nadaje kremom gładkość oraz właściwości rozprowadzające
  • Przemyśle farmaceutycznym – jako nośnik i środek emulgujący w lekach, zapewniający mieszanie się składników, które z natury nie mieszają się ze sobą; guma arabska wykazuje działanie osłaniające błony śluzowe w stanach zapalnych, dlatego też wykorzystuje się ją w lekach przeciwkaszlowych.
  • Przemyśle drukarskim – jako zagęszczacz w pastach drukarskich; zapewnia również trwałość atramentu.
  • Przemyśle włókienniczym – jako substancja zwiększająca wytrzymałość przędzy

Gumę arabską wykorzystuje się również w celu powlekania metali, chroniąc je przed korozją.

Ponadto guma arabska dodawana jest do farb akwarelowych, nadając im połysk i przezroczystość.

Właściwości gumy arabskiej

Guma arabska wykorzystywana była w medycynie tradycyjnej

Guma arabska wykorzystywana była w medycynie tradycyjnej w leczeniu kaszlu, biegunek, czerwonki, krwotoków i zapalenia błony śluzowej jelit.

Guma arabska stosowana jest jako błonnik pokarmowy o działaniu prebiotycznym

Guma arabska uznawana jest za rodzaj błonnika pokarmowego, czyli składnika nieulegającego trawieniu przez obecne w układzie pokarmowym enzymy, który jednocześnie reguluje pracę jelit.

Dane naukowe wskazują, że guma arabska może wywoływać uczucie sytości. Z tego też względu, niektórzy producenci dodają ją do suplementów diety przeznaczonych dla osób odchudzających się.

Gumie arabskiej przypisuje się działanie prebiotyczne. Oznacza to, że przyczynia się ona do rozwoju korzystnej flory bakteryjnej w przewodzie pokarmowym człowieka. Przeprowadzone badania wykazały, że guma arabska może powodować rozwój bifidobakterii i bakterii kwasu mlekowego. Za optymalną dawkę uważa się ok. 10 g.

Guma arabska nie dostarcza kalorii

Guma arabska nie jest metabolizowana (przetwarzana) w organizmie człowieka, dlatego też nie dostarcza energii (kalorii) .

Guma arabska przyczynia się do obniżenia masy ciała

W przeprowadzonych badaniach wykazano, że podawanie zdrowym kobietom gumy arabskiej w dawce 30 g/dzień przez 6 tygodni spowodowało obniżenie wartości wskaźnika BMI o 0,32. Wśród badanych osób nastąpił również ubytek tkanki tłuszczowej o 2,18% .

Wyniki innego doświadczenia, opublikowane w 2018 roku na łamach czasopisma Lipids in Health and Disease wskazały, że spożywanie gumy arabskiej w ilości 30 g dziennie przez 3 miesiące spowodowało obniżenie wartości wskaźnika BMI o 2%. Dodatkowo nastąpiło zmniejszenie wartości wskaźnika otłuszczenia ciała (BAI, ang. Body Adiposity Index) o 3,9%. Jednocześnie nie odnotowano istotnych zmian w obwodzie talii oraz stosunku obwodu talii do obwodu bioder (WHR, ang. Waist Hip Ratio) .

Wyniki tych badań świadczą o tym, że guma arabska może w niewielkim stopniu wpływać na obniżenie masy ciała.

Czy guma arabska jest szkodliwa?

Guma arabska jest bezpieczna dla naszego zdrowia

Amerykańska Agencja Leków i Żywności (FDA, ang. Food and Drug Administration) nadała gumie arabskiej status GRAS (ang. Generally recognized as safe), czyli uznała tę substancję za bezpieczną .

Bezpieczeństwo spożycia gumy arabskiej zostało również stwierdzone przez Wspólny Komitet Ekspertów FAO/WHO ds. Dodatków do Żywności (JEFCA, ang. The Joint FAO/WHO Expert Committee on Food Additives).

W przeprowadzonych badaniach na zwierzętach nie stwierdzono działania mutagennego oraz rakotwórczego .

Nie zidentyfikowano również żadnych przypadków reakcji alergicznych po doustnej podaży gumy arabskiej .

Dla gumy arabskiej nie ustalono limitu dopuszczalnego dziennego spożycia (ADI, ang. Acceptable Daily Intake). Wskazuje to na to, że spożycie gumy arabskiej nie musi podlegać szczególnym ograniczeniom .

Zaobserwowano, że spożycie wysokich ilości gumy arabskiej (30 g/dzień) przez 30 dni było ogólnie dobrze tolerowane przez osoby dorosłe. Tylko u niektórych osób wystąpiły wzdęcia .

Guma arabska a ciąża

Guma arabska nie wykazuje właściwości teratogennych (nie wpływa na powstawanie wad w rozwoju płodu) i dlatego może być bezpiecznie spożywana przez kobiety w ciąży.

Gdzie kupić gumę arabską?

Ze względu na stosunkowo niskie zainteresowanie i wykorzystanie gumy arabskiej w warunkach domowych, raczej rzadko można uświadczyć jej obecność na sklepowych półkach. Jednakże osoby chcące poeksperymentować z tym składnikiem z pewnością znajdą ją w sklepach internetowych.

Przy zakupie jednego kilograma gumy arabskiej trzeba liczyć się z wydatkiem rzędu 40 – 110 zł. Jednakże w sprzedaży są dostępne również mniejsze opakowania, np. 50, 100, 200 czy 500 gramów.

Guma arabska w sprzedaży występuje zwykle w postaci płatków, granulek i proszku.

 

  • dr Bartosz Kulczyński

    autor:

    dr Bartosz Kulczyński

    Dietetyk

    Dietetyk, doktorant na Wydziale Nauk o Żywności i Żywieniu, współzałożyciel Fundacji Dietoterapii i Promocji Zdrowia „Kierunek-Zdrowie”.


Czy ten artykuł okazał się pomocny?

Oceń wpis i pomóż nam w stworzeniu najlepszego w polskim internecie źródła wiedzy o zdrowiu. Czekamy na Twoje uwagi :)

Dziękujemy za oddany głos!

Twoja opinia jest dla nas ważna. Cieszymy się, że znalazłeś w tym artykule to, czego szukałeś ;)

Dziękujemy za komentarz!

Twoja opinia jest dla nas ważna. Dołożymy wszelkich starań aby nasze artykuły były lepsze.

Twoim zdaniem czegoś tu zabrakło?

Daj nam znać, a wspólnie uzupełnimy ten artykuł


Spis badań i źródeł


Kategorie: Substancje zagęszczające



Masz pytanie?

Jeśli chciałbyś wiedzieć więcej na ten temat lub wiesz jak uzupełnić artykuł, napisz do nas. Nasi specjaliści udzielą Tobie szybkiej odpowiedzi i przeanalizują proponowane zmiany w treści.

Administratorem Twoich danych osobowych jest vitapedia.pl. Twoje dane posłużą nam wyłącznie do kontaktowania się z Tobą.

Newsletter