V jak Vitapedia

Rozwijajmy wspólnie Vitapedię

Wszystko po to, abyśmy mogli dzielić się z Tobą wiedzą

Askorbinian sodu (E301)

  • dr Bartosz Kulczyński

    autor:

    dr Bartosz Kulczyński

    Dietetyk

    Dietetyk, doktorant na Wydziale Nauk o Żywności i Żywieniu, współzałożyciel Fundacji Dietoterapii i Promocji Zdrowia „Kierunek-Zdrowie”.

Ostatnia aktualizacja: 08 września 2020

  • Pisząc ten artykuł, korzystaliśmy z:
  • 23źródła
  • 0badań

Askorbinian sodu jest formą witaminy C, stosowaną jako dodatek do żywności (E301), która pełni w produktach spożywczych funkcje przeciwutleniacza i regulatora kwasowości. Składnik ten jest bezpieczny w spożyciu i nie wywołuje skutków ubocznych. Dlatego też jego obecność na etykiecie produktu to dla nas nic groźnego.

Wpływ na zdrowie:

Pozytywny

Nazwa:

Askorbinian sodu

Alternatywne nazwy:

E301, witamina C

Grupa:

Dodatki do żywności

Sposób otrzymywania:

Reakcja kwasu askorbinowego z wodorowęglanem sodu

ADI (dopuszczalne spożycie):

Nie ustalono limitu

Szkodliwość:

Bezpieczny dla zdrowia

Gdzie występuje:

Produkty mięsne, produkty mleczne, napoje, produkty konserwowe


W pigułce

  • Askorbinian sodu to forma witaminy C (o podobnej budowie do kwasu L-askorbinowego)
  • Askorbinian sodu stosowany jest jako dodatek do żywności (E301), w której pełni funkcje przeciwutleniacza i regulatora kwasowości
  • Askorbinian sodu jest nieco mniej kwaśny od kwasu L-askorbinowego i dlatego lepiej sprawdza się od niego u osób z dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi
  • Askorbinian sodu dostarcza sód, dlatego osoby będące na diecie niskosodowej powinny go ograniczyć lub wyeliminować ze spożycia
  • Askorbinian sodu ma te same właściwości prozdrowotne, które przypisywane są dla witaminy C
  • Askorbinian sodu można znaleźć przede wszystkim w produktach mięsnych, przetworach mlecznych, napojach i konserwach
  • Askorbinian sodu jest bezpieczny w spożyciu i nie powoduje skutków ubocznych. Może być spożywany przez kobiety ciężarne

Co to jest askorbinian sodu

Askorbinian sodu to jedna z form witaminy C

Askorbinian sodu występuje w formie białego, krystalicznego proszku pozbawionego zapachu. Poddany działaniu światła ciemnieje.

Związek ten występuje również pod nazwą „sól monosodowa kwasu L-askorbinowego” lub po prostu jako „witamina C”. Tak, askorbinian sodu to jedna z form witaminy C.

Tak naprawdę, askorbinian sodu niewiele różni się od kwasu L-askorbinowego. W jego budowie, proton z grupy 3-hydroksylowej kwasu askorbinowego zastąpiony jest jonem sodu

Jak powstaje askorbinian sodu?

Askorbinian sodu na potrzeby przemysłu spożywczego jest otrzymywany sztucznie w reakcji metylo-D-sorbosonianu (lub estru metylowego kwasu ketogulonowego) z węglanem sodu.

Można go również uzyskać w reakcji kwasu askorbinowego rozpuszczonego w wodzie z wodorowęglanem sodu, a następnie dodania do mieszaniny izopropanolu 

Askorbinian sodu występuje też naturalnie np. w owocach cytrusowych i wielu warzywach.

Askorbinian sodu jest przeciwutleniaczem i regulatorem kwasowości (E301)

Askorbinian sodu wykorzystywany jest w przemyśle spożywczym jako dodatek do żywności. Na etykietach produktów spożywczych można go spotkać pod numerem E301.

Pełni w żywności przede wszystkim funkcję przeciwutleniacza. Ze względu na swoje walory sensoryczne, może modyfikować smak produktów spożywczych (cechuje się kwaskowatym smakiem), stąd uważany jest również za regulator kwasowości.

Askorbinian sodu – właściwości technologiczne

Askorbinian sodu chroni żywność przed zepsuciem

Podobnie jak „tradycyjna” witamina C (kwas L-askorbinowy), askorbinian sodu jest dobrze rozpuszczalny w wodzie.

Askorbinian sodu, tak samo jak witamina C ma działanie przeciwutleniające i z tego też względu może chronić żywność przed zepsuciem. Przykładowo, zapobiega jełczeniu tłuszczów, które podatne są na działanie tlenu, zwiększając w ten sposób ich trwałość.

Dzięki swoim właściwościom przeciwutleniającym, askorbinian sodu hamuje brązowienie obranych owoców i warzyw. Dodatkowo askorbinian sodu pomaga utrwalać naturalną barwę produktów spożywczych.

Warto zauważyć, że korzystną rolą askorbinianu sodu jest opóźnianie tworzenia się rakotwórczych nitrozoamin, które mogą powstawać z azotynów pod wpływem obróbki termicznej (np. smażenia mięsa).

Askorbinian sodu, a witamina C

Askorbinian sodu pełni dla naszego organizmu praktycznie takie same funkcje, jak kwas askorbinowy. Co to oznacza? Askorbinian sodu ma właściwości zdrowotne witaminy C.

Uważa się, że askorbinian sodu ma nieco mniejszą kwasowość niż kwas L-askorbinowy i z tego też względu wielu producentów suplementów diety zaleca stosowanie właśnie tej formy witaminy C w przypadku osób, które zmagają się z różnymi podrażnieniami przewodu pokarmowego i problemami żołądkowo-jelitowymi.

Ze względu na obecność sodu w cząsteczce, askorbinian sodu cechuje się nieco słonym smakiem (ale nie aż tak intensywnym jak tradycyjna sól).

Askorbinian sodu – zastosowanie

Askorbinian sodu jest źródłem witaminy C

Dodatek askorbinianu sodu do produktów spożywczych wzbogaca je w zawartość witaminy C. W efekcie, związek ten nie tylko pełni funkcję technologiczną (przeciwutleniacz, regulator kwasowości) ale również żywieniową – jest źródłem witaminy CJeden gram askorbinianu sodu dostarcza nam 889 mg (0,89 g) kwasu askorbinowego

Z drugiej strony trzeba pamiętać, że askorbinian sodu dostarcza nam również sód. W jednym gramie związku znajdziemy go 111 mg. Może mieć to istotne znaczenie w przypadku osób, które muszą ograniczać sód w diecie (będących np. na diecie niskosodowej.

Askorbinian sodu w żywności i suplementach diety

Jak wcześniej wspomniano, askorbinian sodu będąc jedną z form witaminy C, stosowany jest też jako suplement diety.

Składnik ten jest szeroko wykorzystywany w produkcji żywności. Dodawany jest głównie do produktów mięsnych, produktów mlecznych, napojów i konserw.

Askorbinian sodu jest wykorzystywany przez producentów żywności jako składnik soli peklującej stosowanej do mięsa, która odpowiada m.in. za działanie konserwujące oraz zapewnienie mu atrakcyjnej barwy i smaku. W tym przypadku jest nawet chętniej wybierany niż zwykła witamina C, ponieważ w odróżnieniu od niej, wolniej reaguje z obecnymi w mięsie azotynami.

Askorbinian sodu jest dozwolony przez Unię Europejską do stosowania jako dodatek do żywności, do wielu produktów spożywczych na zasadzie quantum satis, czyli bez limitu, ale zgodnie z dobra praktyką produkcyjną (GMP). Może być dodawany m.in. do takich produktów jak:

  • Owoce i warzywa mrożone
  • Owoce i warzywa w puszkach lub w słoikach
  • Nieprzetworzone ryby, mięczaki i skorupiaki
  • Napoje, soki i żywność dla dzieci na bazie owoców i warzyw
  • Fermentowane przetwory mleczne z dodatkami smakowymi lub środkami aromatyzującymi
  • Fermentowane przetwory mleczne bez dodatków smakowych i środków aromatyzujących, poddane obróbce cieplnej po fermentacji
  • Sery topione
  • Lody
  • Owoce suszone
  • Masła orzechowe i produkty do smarowania z orzechów
  • Przetworzone produkty z ziemniaków
  • Wyroby kakaowe i czekoladowe o obniżonej wartości energetycznej lub bez dodatku cukru
  • Guma do żucia
  • Śniadaniowe przetwory zbożowe
  • Pieczywo cukiernicze i wyroby ciastkarskie
  • Mięso przetworzone niepoddane obróbce cieplnej
  • Mięso przetworzone poddane obróbce cieplnej
  • Przetworzone jaja i produkty jajeczne
  • Przyprawy kulinarne i dodatki do potraw
  • Musztarda
  • Soki warzywne
  • Napoje z dodatkami smakowymi lub środkami aromatyzującymi
  • Wino owocowe i aromatyzowane
  • Miód pitny
  • Przekąski na bazie ziemniaków, zbóż, mąki lub skrobi
  • Desery
  • Suplementy diety

Przeciwutleniacz ten został dopuszczony do stosowania w produktach spożywczych również w innych krajach, m.in. w USA, Australii i Nowej Zelandii.

Askorbinian sodu wykorzystywany jest też w kosmetykach jako przeciwutleniacz. Zwykle stosuje się go w ilości 0,0003 – 0,3%. Na etykietach różnych kosmetyków widnieje bardzo często pod nazwą „sodium ascorbate”.

Askorbinian sodu – szkodliwość

Askorbinian nie powoduje skutków ubocznych

Askorbinian sodu, będąc pewną formą zwykłej witaminy C, jest zupełnie bezpieczny w spożyciu. Z tego względu nie ustalono dla niego żadnego bezpiecznego limitu dziennego spożycia (ADI). Można go zatem spożywać bez ograniczeń (oczywiście wszystko w granicach zdrowego rozsądku). Można mieć pewność, że ilość askorbinianu sodu obecna produktach spożywczych jest bezpieczna dla naszego zdrowia.

Askorbinian sodu, tak samo jak askorbinian wapnia czy też kwas L-askorbinowy posiada status GRAS – czyli substancji powszechnie uznanej za bezpieczną.

Dla askorbinianu sodu nie stwierdzono żadnych działań ubocznych. Nie ma on również właściwości genotoksycznych, mutagennych czy rakotwórczych.

Askorbinian sodu – w ciąży

Nie ma żadnych przeciwwskazań do spożywania produktów spożywczych zawierających askorbinian sodu przez kobiety w ciąży.

Askorbinian sodu – kupowanie i przechowywanie

Askorbinian sodu jest ogólnodostępny w sprzedaży. Szczególnie można go znaleźć w sklepach z suplementami diety.

Sprzedaż askorbinianu sodu prowadzi również wiele sklepów internetowych.

Jedno opakowanie (1 kg) askorbinianu sodu kosztuje ok. 45-55 zł. Składnik ten występuje w formie proszku.

Askorbinian sodu powinien być przechowywany w suchym miejscu, w temperaturze pokojowej, w szczelnie zamkniętym opakowaniu.

  • dr Bartosz Kulczyński

    autor:

    dr Bartosz Kulczyński

    Dietetyk

    Dietetyk, doktorant na Wydziale Nauk o Żywności i Żywieniu, współzałożyciel Fundacji Dietoterapii i Promocji Zdrowia „Kierunek-Zdrowie”.


Czy ten artykuł okazał się pomocny?

Oceń wpis i pomóż nam w stworzeniu najlepszego w polskim internecie źródła wiedzy o zdrowiu. Czekamy na Twoje uwagi :)

Dziękujemy za oddany głos!

Twoja opinia jest dla nas ważna. Cieszymy się, że znalazłeś w tym artykule to, czego szukałeś ;)

Dziękujemy za komentarz!

Twoja opinia jest dla nas ważna. Dołożymy wszelkich starań aby nasze artykuły były lepsze.

Twoim zdaniem czegoś tu zabrakło?

Daj nam znać, a wspólnie uzupełnimy ten artykuł


Spis badań i źródeł


Kategorie: Przeciwutleniacze, Regulatory kwasowości, Suplementy diety, Witaminy



Masz pytanie?

Jeśli chciałbyś wiedzieć więcej na ten temat lub wiesz jak uzupełnić artykuł, napisz do nas. Nasi specjaliści udzielą Tobie szybkiej odpowiedzi i przeanalizują proponowane zmiany w treści.

Administratorem Twoich danych osobowych jest vitapedia.pl. Twoje dane posłużą nam wyłącznie do kontaktowania się z Tobą.

Newsletter