V jak Vitapedia

Rozwijajmy wspólnie Vitapedię

Wszystko po to, abyśmy mogli dzielić się z Tobą wiedzą

Wosk carnauba (E903)

  • Bartosz Kulczyński

    autor:

    Bartosz Kulczyński

    Dietetyk

    Dietetyk, doktorant na Wydziale Nauk o Żywności i Żywieniu, współzałożyciel Fundacji Dietoterapii i Promocji Zdrowia „Kierunek-Zdrowie”.

Ostatnia aktualizacja: 31 lipca 2020

  • Pisząc ten artykuł, korzystaliśmy z:
  • 25źródła
  • 0badań

Wosk carnauba jest naturalnym składnikiem (wydzieliną), który pozyskuje się z pąków liściowych i liści brazylijskiej palmy woskowej (Copernicia prunifera). W ciągu roku, z jednego drzewa można pozyskać ok. 100 g wosku. Carnauba nazywana jest „królową wosków”.

Wpływ na zdrowie:

Neutralny

Nazwa:

Wosk carnauba

Alternatywne nazwy:

E903

Grupa:

Dodatki do żywności

Sposób otrzymywania:

Pozyskiwany jako wydzielina z pąków liściowych i liści brazylijskiej palmy woskowej 

ADI (dopuszczalne spożycie):

7 mg/kg masy ciała

Szkodliwość:

Brak, w pojedynczych przypadkach może wywoływać uczulenie

Gdzie występuje:

Cukierki, żelki, kawa, świeże owoce, gumy do żucia


W pigułce

  • Wosk carnauba stosowany jest jako dodatek do żywności (E901) nadający jej połysku
  • Wosk carnauba wykorzystywany jest głównie przy produkcji słodyczy, wyrobów czekoladowych, ziaren kawy i gum do żucia
  • Wosk carnauba może poprawiać jędrność owoców i zapobiegać ich wysuszaniu
  • Wosk carnauba jest bezpieczny dla zdrowia i może być spożywany przez kobiety ciężarne. Zgłoszono tylko kilka pojedynczych przypadków wystąpienia uczulenia po jego spożyciu

Wosk carnauba jest jednym z najtwardszych, naturalnych wosków. Występuje zwykle w postaci twardych, żółtobrązowych płatków, grudek lub proszku. Jest praktycznie nierozpuszczalny w wodzie.

Wosk carnauba - zastosowanie

Carnauba stosowana jest jako dodatek do żywności pod numerem E903 pełniący głównie funkcje glazurujące (powlekające, nabłyszczające) w słodyczach. 

Wosk carnauba jako dodatek do żywności dopuszczono do stosowania w wielu krajach na świecie. Może być on wykorzystywany m.in. w Unii Europejskiej, Stanach Zjednoczonych, Australii i Nowej Zelandii.

W przemyśle spożywczym, wosk carnauba wykorzystywany jest głównie do glazurowania cukierków, orzechów, ziaren kawy, a nawet świeżych owoców cytrusowych (np. pomarańczy).

Stosowanie substancji powlekających, takich jak wosk carnauba zwykle ma na celu poprawę wyglądu produktu, jego koloru, kruchości, smaku, soczystości, czy też konsystencjiPowłoki mogą opóźniać procesy dojrzewania owoców, utrzymywać ich jędrność, ograniczać zmianę barwy i smaku czy też redukować utratę masy i wysychanie produktów (głównie owoców).

Carnauba mniej powszechnie wykorzystywana jest również jako nośnik i środek wypełniający oraz regulujący kwasowość.

Poza wspomnianymi właściwościami, niektóre dane naukowe wskazują, że wosk carnauba w połączeniu z nizyną może zapobiegać rozwojowi wielu drobnoustrojów, przedłużając w ten sposób trwałość produktów spożywczych.

Według unijnego prawa (Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1129/2011) wosk carnauba może być dodawany do ściśle określonych produktów, takich jak:

  • Owoce cytrusowe, melony, jabłka, gruszki, brzoskwinie i ananasy oraz jako substancja glazurująca w przypadku orzechów (200 mg/kg)
  • Wyroby kakaowe i czekoladowe (500 mg/kg)
  • Wyroby cukiernicze (500 mg/kg)
  • Gumy do żucia (1200 mg/kg)
  • Pieczywo cukiernicze, wyrobi ciastkarskie z powłoką czekoladową (200 mg/kg)
  • Ziarna kawy (200 mg/kg)
  • Przekąski na bazie ziemniaków, zbóż, mąki lub skrobi (200 mg/kg)
  • Przetworzone orzechy (200 mg/kg)
  • Suplementy diety (200 mg/kg)

Wosk carnauba poza żywnością dodawany jest m.in. do polerowania powierzchni (np. butów, samochodów, mebli i podłóg), czy też używany w produkcji świeczek, izolacji elektrycznych, kosmetyków, szminek, lekarstw, farb drukarskich, ołówków grafitowych.

Wosk carnauba - szkodliwość

Nie ma konkretnych danych naukowych dotyczących mechanizmów absorbcji, metabolizmu i wydalania wosku carnauba. Jednakże uznaje się, że wchłanianie wosku carnauba z przewodu pokarmowego może być bardzo niskie, o ile w ogóle ulega on wchłonięciu w jakimkolwiek stopniu.

Wszelkie produkty rozpadu, które są głównymi składnikami wosku carnauba są włączane do szlaków metabolicznych w organizmie człowieka, w przebiegu których są przetwarzane i usuwane z organizmu.

Wosk carnauba jest bezpieczny dla naszego zdrowia

Wspólny Komitet Ekspertów FAO/WHO ds. Dodatków do Żywności (JECFA) ustalił bezpieczny dzienny poziom spożycia (ADI) w wysokości 7 mg/kg masy ciała. Oznacza to, że osoba dorosła o masie ciała 70 kg może każdego dnia dostarczyć swojemu organizmowi 490 mg wspomnianego wosku bez żadnych skutków ubocznych.

W praktyce nie obserwuje się, aby limit dziennego pobrania był przekraczany przez ludzi. Wyjątek mogą stanowić dzieci, u których spożycie wosku carnauba może być wyższe od zalecanego bezpiecznego poziomu.

Panel EFSA ds. Dodatków do Żywności i Składników Pokarmowych Dodawanych do Żywności (ANS) stwierdził, że dostępne badania toksyczności wskazują na brak działań niepożądanych związanych z przyjmowaniem wosku carnauba.

W USA wosk carnauba sklasyfikowano jako GRAS – związek powszechnie uznany za bezpieczny.

Wosk carnauba cechuje się niską toksycznością ostrą, a dawka śmiertelna (LD50) jest wyższa niż 1100 mg/kg masy ciała.

Uważa się, że wosk carnauba nie powinien mieć właściwości drażniących.

W badaniach in vitro potwierdzono, że carnauba nie ma działania genotoksycznego (nie wpływa negatywnie na nasze DNA)

Nie wykazano też, aby omawiany wosk niekorzystnie oddziaływał na funkcje reprodukcyjne (rozrodcze).

Możliwe działania niepożądane

Spośród działań niepożądanych zgłoszono przypadek uczulenia kobiety na wosk carnauba znajdujący się w tuszu do rzęs.

Znany jest również przypadek 6-letniej dziewczynki, która spożywała multiwitaminowe gumy do żucia zawierające wosk carnauba i wosk pszczeli (E901), które spowodowały zapalenie skóry i warg. Jednakże po zaprzestaniu ich stosowania objawy ustąpiły.

Pomimo pojedynczych przypadków, naukowcy uważają, że uczulenie na wosk carnauba jest bardzo rzadkie.

Wosk carnauba - w ciąży

W doświadczeniach na zwierzętach nie zaobserwowano negatywnego wpływu wosku carnauba na zdrowie ciężarnych osobników oraz zdrowie rozwijającego się płodu.

Wydaje się, że spożywanie produktów spożywczych zawierających w swoim składzie wosk carnauba (E903) jest bezpieczne dla kobiet w ciąży.

Wosk carnauba - kupowanie i przechowywanie

Wosk carnauba stosowany w żywności nie jest powszechnie dostępny w sprzedaży.

Do celów kosmetycznych, wosk carnauba można nabyć w sklepach internetowych w cenie ok. 30-32 zł za opakowanie 500 g.

  • Bartosz Kulczyński

    autor:

    Bartosz Kulczyński

    Dietetyk

    Dietetyk, doktorant na Wydziale Nauk o Żywności i Żywieniu, współzałożyciel Fundacji Dietoterapii i Promocji Zdrowia „Kierunek-Zdrowie”.


Czy ten artykuł okazał się pomocny?

Oceń wpis i pomóż nam w stworzeniu najlepszego w polskim internecie źródła wiedzy o zdrowiu. Czekamy na Twoje uwagi :)

Dziękujemy za oddany głos!

Twoja opinia jest dla nas ważna. Cieszymy się, że znalazłeś w tym artykule to, czego szukałeś ;)

Dziękujemy za komentarz!

Twoja opinia jest dla nas ważna. Dołożymy wszelkich starań aby nasze artykuły były lepsze.

Twoim zdaniem czegoś tu zabrakło?

Daj nam znać, a wspólnie uzupełnimy ten artykuł


Spis badań i źródeł


Kategorie: Substancje nabłyszczające



Masz pytanie?

Jeśli chciałbyś wiedzieć więcej na ten temat lub wiesz jak uzupełnić artykuł, napisz do nas. Nasi specjaliści udzielą Tobie szybkiej odpowiedzi i przeanalizują proponowane zmiany w treści.

Administratorem Twoich danych osobowych jest vitapedia.pl. Twoje dane posłużą nam wyłącznie do kontaktowania się z Tobą.

Newsletter