Octan sodu (E262)

  • autor:

    Paulina Styś-Nowak

    Dietetyk

    Ukończyła studia na Uniwersytecie Medycznym w Poznaniu. Autorka wielu artykułów popularnonaukowych na temat żywienia i szeroko pojętej dietetyki.

Ostatnia aktualizacja: 02 lutego 2023

  • Pisząc ten artykuł, korzystaliśmy z:
  • 3źródła
  • 4badań

Octan sodu to organiczny związek chemiczny, stosowany w produkcji żywności jako konserwant, stabilizator i regulator kwasowości. Na etykietach produktów można go znaleźć pod symbolem E262.

Bezpieczeństwo:

Bezpieczny

Wpływ na zdrowie:

Neutralny


W pigułce

  • Octan sodu (E262) to substancja dodawana podczas produkcji żywności jako konserwant, stabilizator i regulator pH.
  • Octan sodu działa bakteriobójczo, grzybobójczo, a także zapobiega niepożądanym zmianom smaku, barwy i konsystencji produktów spożywczych,
  • Octan sodu jest substancją bezpieczną, a jego spożycie nie wiąże się z występowaniem skutków ubocznych.
  • Octan sodu może być spożywany przez kobiety w ciąży, karmiące piersią oraz małe dzieci.
  • Osoby uczulone na ocet (kwas octowy) powinny unikać octanu sodu.

Co to jest octan sodu?

Octan sodu to sól sodowa kwasu octowego o wzorze strukturalnym CH3COONa.

Wyróżnia się dwie postacie octanu sodu:

  • trójwodny octan sodu - jedna cząsteczka soli otoczona jest trzema cząsteczkami wody,
  • bezwodny octan sodu - czysta sól, bez cząsteczek wody.

Otrzymywanie octanu sodu

Octan sodu można bez problemu otrzymać w warunkach domowych. W tym celu wystarczy połączyć ze sobą roztwór kwasu octowego oraz wodorowęglan sodu (soda oczyszczona). Białe lub przezroczyste kryształki powstałe po odparowaniu roztworu to właśnie octan sodu.

Octan sodu jest substancją łatwo dostępną i można go kupić przez internet lub w sklepach z odczynnikami chemicznymi.

Naturalnie występuje w owocach, jednak nie jest z nich pozyskiwany. Na skalę przemysłową produkuje się go podczas reakcji chemicznej, w której substratem wyjściowym jest aldehyd octowy. Octan sodu można także otrzymać w wyniku fermentacji bakteryjnej, gdzie pożywkę stanowi cukier lub melasa.

Octan sodu - właściwości i działanie

Octan sodu ma postać białego lub bezbarwnego proszku. Nie posiada zapachu, jednak po kontakcie z wodą uwalnia charakterystyczną woń octu. Dobrze rozpuszcza się w wodzie i jest higroskopijny (pochłania wilgoć z otoczenia), a podczas krystalizacji wydziela ciepło .

Octan sodu jest solą słabego kwasu i mocnej zasady, w związku z tym w roztworach wodnych ulega częściowej odwracalnej hydrolizie i daje zasadowy odczyn (pH>7).

Octan sodu działa bakteriobójczo

Octan sodu w produktach spożywczych pełni rolę konserwantu. Zastosowanie to jest związane z jego działaniem bakteriobójczym i grzybobójczym   .

Octan sodu wpływa korzystnie na wygląd i smak jedzenia

Octan sodu posiada właściwości buforujące (utrzymuje stałe pH produktów) oraz stabilizujące. Ponadto jest sekwestrantem - związkiem, który absorbuje jony metali. W efekcie octan sodu zapobiega niekorzystnym zmianom barwy, smaku i konsystencji produktów spożywczych podczas ich przechowywania.

zdrowe

Octan sodu - szkodliwość

Octan sodu jest substancją bezpieczną i nie wiąże się z żadnymi negatywnymi skutkami zdrowotnymi. W badaniu na ludzkich liniach komórkowych naukowcy wykazali, że związek ten nie niszczy komórek, ani DNA (nie ma działania cyto- i genotoksycznego) .

Amerykańska Agencja Leków i Żywności (FDA, ang. Food and Drug Administration) nadała octanowi sodu (E262) status GRAS (ang. Generally recognized as safe), czyli uznała tę substancję za bezpieczną . Spożycie octanu sodu nie podlega szczególnym ograniczeniom, gdyż nie ustalono dla niego limitu dopuszczalnego dziennego spożycia (ADI, ang. Acceptable Daily Intake).

Produkty zawierające octan sodu mogą być spożywane przez kobiety w ciąży, karmiące piersią, a także małe dzieci.

Ostrożność w spożyciu produktów, zawierających octan sodu powinny zachować jedynie osoby uczulone na ocet (kwas octowy).

Octan sodu - zastosowanie

Octan sodu wykorzystywany jest w:

  • żywności jako konserwant, stabilizator i regulator pH (oznaczony na etykiecie symbolem E262),
  • wielorazowych ogrzewaczach termicznych do dłoni i stóp (wstrząśnięcie płynnego octanu sodu, który znajduje się w ogrzewaczu, powoduje jego krystalizację, podczas której następuje wydzielenie ciepła; ogrzanie ogrzewacza w ciepłej wodzie rozpuszcza octanu sodu i umożliwia ponowne wykorzystanie),
  • produkcji kosmetyków (hamuje rozwój mikroorganizmów i utrzymuje stałe pH),
  • medycynie (m.in. jako składnik preparatów do żywienia pozajelitowego),
  • weterynarii (źródło elektrolitów dla zwierząt),
  • barwieniu tkanin,
  • produkcji gumy,
  • fotografii (jako bufor) .

W jakich produktach znajduje się octan sodu?

Octan sodu (E262) można znaleźć w wielu produktach spożywczych, m.in.:

  • dżemach i galaretkach,
  • płatkach śniadaniowych,
  • koncentratach zup,
  • majonezie,
  • sosach sałatkowych i marynatach,
  • słodkich sosach,
  • cukierkach,
  • przetworach mięsnych i rybnych,
  • olejach.

 

Więcej podobnych treści

  • autor:

    Paulina Styś-Nowak

    Dietetyk

    Ukończyła studia na Uniwersytecie Medycznym w Poznaniu. Autorka wielu artykułów popularnonaukowych na temat żywienia i szeroko pojętej dietetyki.


Czy ten artykuł okazał się pomocny?

Oceń wpis i pomóż nam w stworzeniu najlepszego w polskim internecie źródła wiedzy o zdrowiu. Czekamy na Twoje uwagi :)

Dziękujemy za oddany głos!

Twoja opinia jest dla nas ważna. Cieszymy się, że znalazłeś w tym artykule to, czego szukałeś ;)

Dziękujemy za komentarz!

Twoja opinia jest dla nas ważna. Dołożymy wszelkich starań aby nasze artykuły były lepsze.

Twoim zdaniem czegoś tu zabrakło?

Daj nam znać, a wspólnie uzupełnimy ten artykuł


Spis badań i źródeł

  • https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/517045
  • Yee-lean Lee i wsp.: Antibacterial activity of citrate and acetate. Nutrition, 2002, 18(7-8), 665-6.
  • J Stiles i wsp.: Antifungal activity of sodium acetate and Lactobacillus rhamnosus. J Food Prot, 2002, 65(7), 1188-91.
  • Khalid Ibrahim Sallam i wsp.: Antimicrobial and antioxidant effects of sodium acetate, sodium lactate, and sodium citrate in refrigerated sliced salmon. Food Control, 2007, 18(5), 566-575.
  • Hossein Mohammadzadeh-Aghdash i wsp.: Safety assessment of sodium acetate, sodium diacetate and potassium sorbate food additives. Food Chem, 2018, 257, 211-215.
  • https://www.accessdata.fda.gov/scripts/cdrh/cfdocs/cfcfr/CFRSearch.cfm?fr=184.1721

Masz pytanie?

Jeśli chciałbyś wiedzieć więcej na ten temat lub wiesz jak uzupełnić artykuł, napisz do nas. Nasi specjaliści udzielą Tobie szybkiej odpowiedzi i przeanalizują proponowane zmiany w treści.

Administratorem Twoich danych osobowych jest vitapedia.pl. Twoje dane posłużą nam wyłącznie do kontaktowania się z Tobą.

Newsletter