V jak Vitapedia

Rozwijajmy wspólnie Vitapedię

Wszystko po to, abyśmy mogli dzielić się z Tobą wiedzą

Chlorek wapnia (E509)

  • Bartosz Kulczyński

    autor:

    Bartosz Kulczyński

    Dietetyk

    Dietetyk, doktorant na Wydziale Nauk o Żywności i Żywieniu, współzałożyciel Fundacji Dietoterapii i Promocji Zdrowia „Kierunek-Zdrowie”.

Ostatnia aktualizacja: 31 lipca 2020

  • Pisząc ten artykuł, korzystaliśmy z:
  • 15źródła
  • 0badań

Chlorek wapnia jest związkiem chemicznym pozyskiwanym z naturalnych solanek lub powstającym jako produkt uboczny podczas produkcji węglanu sodu. Jest celowo dodawany do wielu produktów spożywczych. Pełni funkcję regulatora kwasowości, a także środa stabilizującego i poprawiającego teksturę żywności. Uznawany jest za jeden z najbezpieczniejszych dodatków do żywności (E509).

Wpływ na zdrowie:

Pozytywny

Nazwa:

Chlorek wapnia

Alternatywne nazwy:

E509

Grupa:

Dodatki do żywności

Sposób otrzymywania:

Produkt uboczny procesie wytwarzania węglanu sodu metodą Solvaya

ADI (dopuszczalne spożycie):

Nie ustalono limitu

Szkodliwość:

Brak przy spożyciu doustnym w formie produktów spożywczych i suplementów diety w zalecanych ilościach

Gdzie występuje:

Produkty mleczarskie, dżemy, substytuty soli, puszkowane warzywa i owoce


W pigułce

  • Chlorek wapnia stosowany jest jako dodatek do żywności (E509) pełniący funkcję stabilizatora, regulatora kwasowości i substancji wiążącej
  • Można go znaleźć głównie w serach, warzywach i owocach puszkowanych, a także w dżemach
  • Chlorek wapnia dostarcza nam wapń (1 g chlorku wapnia = 300 mg wapnia)
  • Chlorek wapnia stosowany jest również jako lek w formie roztworu do wstrzyknięć, m.in. w leczeniu niedoborów wapnia czy też zatrucia siarczanem magnezu
  • Chlorek wapnia jest bezpieczny w spożyciu. Skutki uboczne mogą wystąpić przede wszystkim po jego dożylnym podaniu

Chlorek wapnia cechuje się dobrą rozpuszczalnością w wodzie i  z tego też względu znajduje zastosowanie w wielu produktach spożywczych.
Składnik ten występuje zwykle w postaci białych grudek i granulek i jest pozbawiony zapachu. Ze względu na obecność w jego cząsteczce chloru, ma on nieco słonawy smak. 

Chlorek wapnia - zastosowanie

Chlorek wapnia będąc regulatorem kwasowości i stabilizatorem dodawany jest do wielu produktów spożywczych.

Chlorek wapnia wykorzystywany jest w wielu gałęziach przemysłu spożywczego. Znajduje on szczególne zastosowanie w przemyśle serowarskim. Jednakże dzięki jego właściwościom technologicznym, stosowany jest też w przemyśle warzywno-owocowym, cukierniczym, piekarskim, a także w browarnictwie.

Z chlorku wapnia korzysta się również w kuchni molekularnej, np. do przygotowywania kawioru.

We wspomnianym przemyśle mleczarskim, chlorek wapnia zwiększa koagulację białek mleka i zapewnia stabilny i kontrolowany proces produkcji. Dzięki niemu sery mają odpowiednią, jędrną i utwardzoną strukturę. Z tego też względu znajdziemy go m.in. w serach żółtych, twarogach czy też serach dojrzewających.

W browarnictwie, chlorek wapnia reguluje twardość wody, ma zakwaszający wpływ na brzeczkę, a także pomaga wytrącać niepożądane białka.

Chlorek wapnia stosowany w przetworach warzywno-owocowych (konserwach, marynatach) wydłuża okres przydatności do spożycia, jak również poprawia twardość i jędrność produktom.

W połączeniu z alginianami tworzy żele.

Poza wyżej wymienionymi produktami, chlorek wapnia można spotkać również w dżemach i galaretkach.

Zgodnie z Rozporządzeniem Komisji (UE) nr 1129/2011, chlorek wapnia może być dodawany do wielu produktów spożywczych na zasadzie quantum satis, czyli bez odgórnych ograniczeń ale w ilości niezbędnej do uzyskania zamierzonego efektu. Można go stosować m.in. w takich produktach jak:

  • Fermentowane przetwory mleczne bez (lub z) dodatków smakowych i środków aromatyzujących
  • Mleko odwodnione
  • Sery niedojrzewające (z wyjątkiem serca mozzarella)
  • Sery topione
  • Lody
  • Owoce i warzywa suszone
  • Owoce i warzywa w occie, oleju lub solance
  • Przetwory owocowe i warzywne
  • Masła orzechowe i produkty do smarowania z orzechów
  • Wyroby kakaowe i czekoladowe o obniżonej wartości energetycznej lub bez dodatku cukru
  • Chleb i bułki
  • Pieczywo cukiernicze i wyroby ciastkarskie
  • Mięso przetworzone niepoddane obróbce cieplnej
  • Mięso przetworzone poddane obróbce cieplnej
  • Ikra rybia
  • Substytuty soli
  • Musztarda
  • Sosy
  • Soki warzywne
  • Wino owocowe
  • Miód pitny

Chlorek wapnia - właściwości

Chlorek wapnia jest źródłem wapnia dla naszego organizmu

Chlorek wapnia pełni nie tylko funkcję dodatku do żywności o określonych właściwościach technologicznych. Związek ten dostarcza nam wapń. W jednym gramie chlorku wapnia znajduje się 300 mg wapnia.

Z tego też względu chlorek wapnia posiada te same właściwości prozdrowotne, które przypisuje się wapniowi. Jest on niezbędny m.in. do tworzenia kości i zębów. Bierze również udział w przewodnictwie nerwowym, skurczach mięśni, krzepnięciu krwi, czy też w regulacji równowagi kwasowo-zasadowej.

Oczywiście, chlorek wapnia jest również źródłem chlorków, które naturalnie występują w organizmie człowieka (w ilości ok. 70-95 g). Związki te są odpowiedzialne za utrzymanie równowagi osmotycznej i kwasowo-zasadowej płynów ustrojowych.

Chlorek wapnia jest stosowany jako lek

Chlorek wapnia wykorzystywany jest w medycynie. Występuje w postaci roztworów do wstrzykiwań (podawania dożylnego). Podaje się go szczególnie w następujących przypadkach:

  • W stanach deficytu wapnia wymagającego szybkiego jego uzupełnienia
  • W zatruciach siarczanem magnezu, szczawianami, fluorkami i antagonistami kanału wapniowego (przy pojawiających się zaburzeniach układu krążenia)
  • W zwalczaniu szkodliwych skutków hiperkaliemii (podwyższonego stężenia potasu we krwi)

Chlorek wapnia - szkodliwość

Chlorek wapnia można określić mianem jednego z najbezpieczniejszych dodatków do żywności

Chlorek wapnia jest bezpieczny dla naszego zdrowia. Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA, ang. Food Drug Administration) nadała mu status GRAS, czyli substancji powszechnie uznanej za bezpieczną.

Po spożyciu, ulega on rozkładowi do wapnia i chlorków, czyli związków, które są obecne w organizmie człowieka i pełnią w nim ściśle określone funkcje.

Związek ten cechuje się bardzo niską toksycznością i z tego też względu nie ustalono dla niego limitu dziennego bezpiecznego spożycia (ADI, ang. Acceptable Daily Intake).

Na podstawie badań naukowych przeprowadzonych na zwierzętach, doustną dawkę śmiertelną (LD50) dla chlorku wapnia ustalono na poziomie ok. 500-4200 mg/kg masy ciała. Taka ilość chlorku wapnia jest niemożliwa do osiągnięcia w przypadku spożycia żywności wzbogaconej w tej związek, czy też podczas przyjmowania suplementów diety zawierających chlorek wapnia w dawce sugerowanej przez producenta.

W doświadczeniach z udziałem zwierząt wykluczono, aby chlorek wapnia miał działanie genotoksyczne – czyli negatywnie oddziaływał na nasze DNA.

Nie stwierdzono  niepożądanego wpływu chlorku wapnia na funkcje reprodukcyjne organizmów. Nie ma on również właściwości alergizujących.

Dożylne podanie chlorku wapnia może prowadzić do hiperkalcemii

Wskutek dożylnych iniekcji może nastąpić rozszerzenie naczyń krwionośnych prowadzące do spadku ciśnienia tętniczego krwi. Nadmierne, dożylne podawanie chlorku wapnia może powodować też hiperkalcemię (podwyższony poziom wapnia we krwi) (choć rzadko, najczęściej w przypadku występowania przewlekłej niewydolności nerek), objawiającą się m.in.: uczuciem pragnienia, nudnościami, wymiotami, wielomoczem, bólami brzucha, osłabieniem mięśni czy też arytmią serca.

Chlorek wapnia spożywany w postaci produktów spożywczych, do których został dodany nie powoduje działań niepożądanych.

Chlorek wapnia - w ciąży

Nie ma badań naukowych, które wskazywałyby, że spożywanie chlorku wapnia jest niezalecane u kobiet w ciąży lub karmiących.

Jednakże pomimo to, kobiety ciężarne i karmiące nie powinny przekraczać ustalonego górnego tolerowanego poziomu spożycia wapnia, który wynosi 2500-3000 mg/dzień (2,5-3,0 g/dzień).

Chlorek wapnia - kupowanie i przechowywanie

Chlorek wapnia spożywczy (przeznaczony do spożycia, a nie na inne cele) można dostać w sklepach internetowych. Koszt jednego opakowania (1 kg) to ok. 8-10 zł.

Chlorek wapnia jest wysoce higroskopijny (pochłania wilgoć) i dlatego też powinien być przechowywany w szczelnie zamkniętych opakowaniach.

  • Bartosz Kulczyński

    autor:

    Bartosz Kulczyński

    Dietetyk

    Dietetyk, doktorant na Wydziale Nauk o Żywności i Żywieniu, współzałożyciel Fundacji Dietoterapii i Promocji Zdrowia „Kierunek-Zdrowie”.


Czy ten artykuł okazał się pomocny?

Oceń wpis i pomóż nam w stworzeniu najlepszego w polskim internecie źródła wiedzy o zdrowiu. Czekamy na Twoje uwagi :)

Dziękujemy za oddany głos!

Twoja opinia jest dla nas ważna. Cieszymy się, że znalazłeś w tym artykule to, czego szukałeś ;)

Dziękujemy za komentarz!

Twoja opinia jest dla nas ważna. Dołożymy wszelkich starań aby nasze artykuły były lepsze.

Twoim zdaniem czegoś tu zabrakło?

Daj nam znać, a wspólnie uzupełnimy ten artykuł


Spis badań i źródeł


Kategorie: Składniki mineralne, Substancje pomocnicze, Suplementy diety



Masz pytanie?

Jeśli chciałbyś wiedzieć więcej na ten temat lub wiesz jak uzupełnić artykuł, napisz do nas. Nasi specjaliści udzielą Tobie szybkiej odpowiedzi i przeanalizują proponowane zmiany w treści.

Administratorem Twoich danych osobowych jest vitapedia.pl. Twoje dane posłużą nam wyłącznie do kontaktowania się z Tobą.

Newsletter