Limonen

  • dr Bartosz Kulczyński

    autor:

    dr Bartosz Kulczyński

    Dietetyk

    Dietetyk, doktorant na Wydziale Nauk o Żywności i Żywieniu, współzałożyciel Fundacji Dietoterapii i Promocji Zdrowia „Kierunek-Zdrowie”.

Limonen

Ostatnia aktualizacja: 16 czerwca 2023

  • Pisząc ten artykuł, korzystaliśmy z:
  • 5źródła
  • 14badań

Limonen jest związkiem chemicznym z grupy monoterpenów. Jest związkiem zapachowym, który nadaje charakterystyczny aromat cytrusom (głównie cytrynie).

Limonen - właściwości

••• Limonen rozpuszcza kamienie żółciowe

Naukowcy udowodnili, że limonen umożliwia rozpuszczanie kamieni żółciowych zawierających cholesterol (jest naturalnym rozpuszczalnikiem cholesterolu). 

Z tego względu istnieje nadzieja, że być może w przyszłości limonen będzie wykorzystywany w medycynie, w leczeniu pacjentów z kamicą żółciową.

••• Limonen ma działanie przeciwdrobnoustrojowe

Aktualny stan wiedzy pokazuje, że limonen posiada właściwości przeciwbakteryjne. Wykazuje on m.in. zdolność do inaktywacji bakterii - Escherichia coli. Dodatkowo wrażliwe na jego działanie są bakterie z gatunku Streptococcus mutans, które odpowiadają m.in. za powstawanie próchnicy.

•• Limonen obniża poziom cholesterolu

Badania przeprowadzone na otyłych myszach pokazały, że podawanie limonenu przyczynia się do obniżenia poziomu "złego" cholesterolu i triglicerydów we krwi.

Dodatkowo naukowcy zauważyli, że limonen powoduje wzrost stężenia "dobrego" cholesterolu HDL.

•• Limonen ma właściwości przeciwutleniające

W dwóch badaniach na szczurach potwierdzono działanie przeciwutleniające (antyoksydacyjne) limonenu.

Naukowcy zauważyli, że podawanie limonenu poprawiło działanie antyoksydantów zlokalizowanych w ustroju, takich jak:

  • Dysmutaza ponadtlenkowa (SOD)
  • Katalaza (CAT)
  • Peroksydaza glutationowa (GPx)
  • S-tranferaza glutationu (GST)
  • Zredukowany glutation (GSH) 

Limonen spowodował również korzystne zmniejszenie nasilenia peroksydacji (utleniania) lipidów.

•• Limonen działa przeciwzapalnie

W 2013 roku na łamach czasopisma Life Sciences zostały opublikowane wyniki badań, w których sprawdzano wpływ limonenu na stan zapalny u szczurów z zapaleniem jelita grubego.

Autorzy doświadczenia wykazali, że doustne podawanie limonenu spowodowało obniżenie stanu zapalnego u badanych zwierząt - limonen wywołał znaczące zmniejszenie nasilenia zapalenia jelit.

•• Limonen łagodzi wrzody żołądka

W 2019 roku naukowcy opublikowali wyniki doświadczenia na szczurach, które pokazały, że stosowanie limonenu spowodowało znaczące zmniejszenie powierzchni wrzodów żołądka. 

Dodatkowo autorzy badań wykazali, że limonen przyczynił się do zwiększenia produkcji śluzu i zachowania większej integralności błony śluzowej żoładka. Oznacza to, że limonen wywiera działanie ochronne na błonę śluzową żołądka.

Jednocześnie u badanych osobników nastąpiło obniżenie poziomu cząsteczek prozapalnych, takich jak: TNF-alfa, interleukina 6 (IL-6) i interleukina 1 (IL-1-beta), co potwierdza właściwości przeciwzapalne limonenu.

•• Limonen wykazuje aktywność przeciwnowotworową

Szereg doświadczeń in vitro pokazał, że limonen może hamować wzrost komórek nowotworowych i może stymulować (wzmagać) ich apoptozę, czyl śmierć. Dotyczy to m.in. komórek:

  • Raka pęcherza moczowego
  • Raka żołądka
  • Raka płuc
  • Raka prostaty
  • Raka piersi

••• Limonen może prawdopodobnie łagodzić zgagę

Limonen ma zdolność do neutralizowania kwasu żołądkowego i może chronić błonę śluzową żołądka oraz ściany przełyku przed działaniem tego kwasu.

Dodatkowo prawdopodobnie może on przyspieszać przemieszczenie się treści pokarmowej wraz z sokami żołądkowymi, zapobiegając w ten sposób zawracaniu treści żołądka do przełyku.

Z tego względu sugeruje się, że może łagodzić zgagę i refluks żołądkowo-przełykowy (GERD).

Limonen - źródło

Limonen jest głównym składnikiem olejków cytrusowych i jest obecny głównie w:

Limonen jest również dostępny w sprzedaży jako suplement diety.

zdrowe

Limonen - szkodliwość

Limonen posiada status GRAS, czyli jest substancją powszechnie uznaną za bezpieczną.

Limonen nie wykazuje działania rakotwórczego, mutagennego i nefrotoksycznego (uszkadzającego nerki).

Dodatkowo limonen cechuje się bardzo niską toksycznością.

Limonen może powodować reakcje alergiczne

Produkty przemian limonenu (jego formy utlenione) mają właściwości alergizujące i mogą powodować alergiczne kontaktowe zapalenie skóry.

Najczęściej objawy alergiczne pojawiają się po kontakcie ze środkami czystości i kosmetykami, które w swoim składzie zawierają limonen.

Warto też zwrócić uwagę na to, że osoby, które mają alergię na cytrusy (w tym na ich skórkę) bardzo często są jednocześnie uczulone na limonen.

Limonen - zastosowanie

Limonen jest szeroko stosowany w różnych gałęziach przemysłu. Wykorzystuje się go m.in. w produkcji:

  • Detergentów i odświeżaczy powietrza (jako składnik zapachowy)
  • Perfumów i innych kosmetyków (np. mydeł, kremów)
  • Środków odtłuszczających, rozpuszczalników
  • Żywności, np. lodów, wypieków, napojów bezalkoholowych (jako środek aromatyzujący)

Więcej podobnych treści

  • dr Bartosz Kulczyński

    autor:

    dr Bartosz Kulczyński

    Dietetyk

    Dietetyk, doktorant na Wydziale Nauk o Żywności i Żywieniu, współzałożyciel Fundacji Dietoterapii i Promocji Zdrowia „Kierunek-Zdrowie”.


Czy ten artykuł okazał się pomocny?

Oceń wpis i pomóż nam w stworzeniu najlepszego w polskim internecie źródła wiedzy o zdrowiu. Czekamy na Twoje uwagi :)

Dziękujemy za oddany głos!

Twoja opinia jest dla nas ważna. Cieszymy się, że znalazłeś w tym artykule to, czego szukałeś ;)

Dziękujemy za komentarz!

Twoja opinia jest dla nas ważna. Dołożymy wszelkich starań aby nasze artykuły były lepsze.

Twoim zdaniem czegoś tu zabrakło?

Daj nam znać, a wspólnie uzupełnimy ten artykuł


Spis badań i źródeł

  • Pandi Anandakumar i wsp.: D-limonene: A multifunctional compound with potent therapeutic effects. J Food Biochem, 2021, 45(1), e13566.
  • H Audrain i wsp.: Allergy to oxidized limonene and linalool is frequent in the U.K. Br J Dermatol, 2014, 171(2), 292-7.
  • P L Crowell i wsp.: Antitumorigenic effects of limonene and perillyl alcohol against pancreatic and breast cancer. Adv Exp Med Biol, 1996;401:131-6., 401, 131-6.
  • Laura Espina i wsp.: Mechanism of Bacterial Inactivation by (+)-Limonene and Its Potential Use in Food Preservation Combined Processes. PLoS One., 2013, 8(2), e56769.
  • H Igimi i wsp.: Medical dissolution of gallstones. Clinical experience of d-limonene as a simple, safe, and effective solvent. Dig Dis Sci, 1991, 36(2), 200-8.
  • Li Jing i wsp.: Preventive and ameliorating effects of citrus D-limonene on dyslipidemia and hyperglycemia in mice with high-fat diet-induced obesity. Eur J Pharmacol, 2013, 715(1-3), 46-55.

Masz pytanie?

Jeśli chciałbyś wiedzieć więcej na ten temat lub wiesz jak uzupełnić artykuł, napisz do nas. Nasi specjaliści udzielą Tobie szybkiej odpowiedzi i przeanalizują proponowane zmiany w treści.

Administratorem Twoich danych osobowych jest vitapedia.pl. Twoje dane posłużą nam wyłącznie do kontaktowania się z Tobą.

Newsletter