Roszponka

Ostatnia aktualizacja: 09 czerwca 2022

  • Pisząc ten artykuł, korzystaliśmy z:
  • 4źródła
  • 12badań

Roszponka (Valerianella locusta L. Laterr.) jest zielonym warzywem liściastym bogatym w związki bioaktywne. Roślina ta należy do rodziny kozłkowatych. Nazywana jest także roszponką warzywną lub roszponką jadalną.

Zebraliśmy wszystko, co warto wiedzieć na temat roszponki. 


W pigułce

  • Roszponka jest bogata w witaminy C i A oraz w potas.
  • Roszponka zawiera liczne związki bioaktywne. 
  • Roszponka ze względu na zawartość witamin, składników mineralnych i związków bioaktywnych może wykazywać właściwości takie jak poprawa funkcji poznawczych, zmniejszenie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych oraz NAFLD, a także zwiększenie mineralizacji kości.
  • Roszponka przydatna do spożycia jest zielona i jędrna. W celu zapobiegania utracie związków bioaktywnych, roszponkę należy przechowywać w lodówce do 7 dni od daty zbioru.
  • Dotychczas w publikacjach naukowych nie zostały przedstawione żadne przeciwwskazania odnośnie spożywania roszponki. 

Co to jest roszponka?

Roszponka to warzywo liściaste należące do sałat zimowych.

Roszponka jest szeroko rozpowszechniona na całym świecie i sprzedawana w supermarketach jako produkt gotowy do spożycia w opakowaniach. 

Spożywana jest na surowo jako baza do sałatek.

Roszponka - wartości odżywcze

Roszponka jest warzywem niskokalorycznym. W głównej mierze składa się z wody.

Wartości odżywcze w przeliczeniu na jedną garść roszponki - 25 g :

  • Woda – 23,2 g,
  • Kalorie – 5,25 kcal,
  • Białko – 0,5 g,
  • Tłuszcz – 0,1 g,
  • Węglowodany – 0,9 g.

Roszponka jest niskokaloryczna 

Roszponka jest warzywem niskokalorycznym. Garść roszponki ma nieco ponad 5 kcal, co wynika z faktu, że roślina ta w 93% złożona jest z wody. 

Roszponka - witaminy i składniki mineralne

Roszponka jest bogata w witaminy C i A oraz potas.

Witaminy w przeliczeniu na jedną garść roszponki - 25 g :

  • Witamina C - 9,55 mg (11,9% RWS),
  • Witamina A - 88,75 µg (11,1% RWS),
  • Witamina B6 - 0,07 mg (4,9% RWS),
  • Tiamina - 0,02 mg (1,6% RWS),
  • Ryboflawina - 0,02 mg (1,6% RWS).

Składniki mineralne w przeliczeniu na jedną garść roszponki - 25 g :

  • Potas - 114,75 mg (5,7% RWS),
  • Mangan - 0,09 mg (4,5% RWS),
  • Żelazo - 0,55 mg (3,9% RWS),
  • Miedź - 0,03 mg (3,4% RWS),
  • Fosfor - 13,25 mg (1,9% RWS),
  • Cynk - 0,15 mg (1,5% RWS).

Roszponka jest istotnym źródłem witaminy C

Garść roszponki dostarcza prawie 12% dobowego zapotrzebowania na witaminę C. Z tego względu, roszponka może być warzywem o silnym potencjale antyoksydacyjnym.

W związku z wysoką zawartością kwasu askorbinowego, spożycie roszponki może ponadto pozytywnie wpływać na przyswajanie żelaza, którego owa sałata również jest dość dobrym źródłem - garść roszponki pokrywa prawie 4% dziennego zapotrzebowania na ten składnik mineralny.

Zawarta w roszponce witamina C wspiera również syntezę kolagenu, poprawia procesy mineralizacji kośćca oraz usprawnia procesy odpornościowe organizmu. 

Wiedza

wiem więcej!

Zawartość witaminy C w roszponce jest wysoka w odniesieniu do innych zielonych warzyw lisciastych

Uwaga

uwaga!

Zawarta w roszponce witamina C ulega bardzo szybkim przemianom. Badacze zaobserwowali spadek stężenia kwasu askorbinowego w roszponce o 44% i 49% po 7 dniach przechowywania jej w lodówce.   

Roszponka zawiera duże ilości witaminy A

Garść roszponki dostarcza nieco ponad 11% dziennego zapotrzebowania osoby dorosłej na witaminę A. W związku z tym, regularne spożywanie roszponki może mieć pozytywny wpływ na stan skóry, zmniejszając ryzyko stanów zapalnych oraz poprawiając jej jędrność i odżywienie. Ponadto witamina A odgrywa istotną rolę w procesach widzenia oraz w funkcjonowaniu układu odpornościowego. 

Wiedza

wiem więcej!

Roszponka jest istotnym źródłem potasu

Garść roszponki pokrywa prawie 6% dziennego zapotrzebowania potas.

Potas ma właściwości obniżające ciśnienia krwi, za które odpowiadają między innymi mechanizmy takie jak rozszerzanie naczyń krwionośnych czy zwiększanie wydalanie sodu z moczem.

Utrzymywanie stężenia potasu we krwi w normie zmniejsza ryzyko udaru mózgu, kamicy nerkowej oraz cukrzycy typu 2.

Wiedza

wiem więcej!

Roszponka - składniki aktywne

Roszponka zawiera liczne związki bioaktywne, takie jak witamina C, karotenoidy, fenole, kwas foliowy, sterole i kwasy tłuszczowe n-3 .

Roszponka zawiera trzy formy folianów i aż siedem form związków fenolowych.   Badacze udowodnili, że roszponka charakteryzuje się najwyższym stężeniem kwasu chlorogenowego wśród zielonych warzyw liściastych oraz bardzo wysokim stężeniem tetrahydrofolianu (znanego również jako witamina B9). 

W innym badaniu stwierdono, że dominującą grupą związków bioaktywnych w roszponce są kwasy fenolowe, a następnie kolejno glikozydy flawonoidowe i wolne flawonoidy.  

Roszponka zawier również wysokie stężenie karotenoidów. 

Roszponka - właściwości zdrowotne

Spożywanie roszponki może pozytywnie wpływać na fukcje poznawcze 

Spożywanie około jednej porcji dziennie zielonych warzyw liściastych (w tym roszponki), może spowalniać obniżanie funkcji poznawczych postępujących wraz z wiekiem.

Według badaczy kluczowe dla tej zależności są obecne w zielonych warzywach lisciastych związki, takie jak filochinon, luteina, azotany, kwas foliowy, α-tokoferol i kempferol.

Roszponka może mieć pozytywny wpływ na pracę układu sercowo-naczyniowego

Regularne spożywanie zielonych warzyw liściastych jest związane ze zmniejszoną częstością występowania chorób sercowo-naczyniowych, w tym zawału mózgu, chorób serca i innych zdarzeń sercowo-naczyniowych. 

Regularne spożywanie roszponki może zmniejszać ryzyko wystąpienia niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby (NAFLD)

Wysokie spożycie zielonych warzyw liściastych (7 lub więcej razy w tygodniu) jest odwrotnie proporcjonalne do wystąpienia niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby (NAFLD).

Roszponka może mieć pozytywny wpływ na metabolizm kości

Zwiększone spożycie zielonych warzyw lisćiastych (o 2-3 dodatkowe porcje dziennie), ma istotne znaczenie w procesach mineralizacji kośćca.  Ze względu na wysoką zawartość witaminy K, zielone warzywa liściaste mają pozytywny wpłw na metabolizm osteoblastów i osteokalcyny.

Badacze zaobserowowali, że interwencja dietetyczna polegająca na zwiększeniu spożycia zielonych warzyw liściastych przez dłuższy czas, korzystnie wpływa na mineralizację punktów końcowych kości oraz zmniejsza ryzyko złamań u kobiet i mężczyzn w średnim wieku.

Roszponka - jaką kupować?

W polskich sklepach bardzo popularna jest roszponka sprzedawana w foliach lub plastikowych opakowaniach w formie gotowej do spożycia. Podczas zakupów należy zwrócić uwagę, czy liście roszponki nie są zwiędłe lub nasiąknięte wodą.

Ze względu na wysoką zawartość wody i konieczność przechowywania w lodówce, roszponka ma tendencję do gnicia. Warto zwrócić również uwagę na to, czy liście roszponki nie są żółte.

Kupować należy jedynie roszponkę intensywnie zieloną o jędrnych liściach.

Porada

porada

Podczas przechowywania związki bioaktywne zawarte w roszponce stopniowej ulegają degradacji, dlatego zalecane jest, by roszponka spożywana była w ciągu tygodnia po zbiorze .

Roszponka - jak przechowywać?

Roszponkę należy przechowywać w lodówce, w specjalnie przeznaczonej do owoców i warzyw szufladzie. Przed włożeniem do lodówki należy ją dokładnie umyć i osuszyć.

Aby roszponka jak najdłużej utrzymała swoją świeżość i jędrność, należe owinąć ją ręcznikiem papierowym, a następnie włożyć do pudełka z przykryciem bądź do zamykanego plastikowego opakowania.

Roszponka powinna zachować świeżość nawet do siedmiu dni.

Roszponka - jak spożywać?

Roszponkę należy spożywać na surowo. Najlepiej sprawdza się jako: 

  • baza do sałatek
  • dobrze komponuje się z pomidorami, gruszką i jabłkiem.
  • ze względu na swój orzechowy posmak dobrze współgra z orzechami i pestkami.
  • roszponka sprawdza się również dobrze jako dodatek do kanapek czy wrapów. 

Roszponka - przeciwwskazania

Dotychczas nie wykazano żadnych skutków ubocznych wynikających ze spożywania roszponki. 

Więcej podobnych treści

  • autor:

    Natalia Kalinowska


Czy ten artykuł okazał się pomocny?

Oceń wpis i pomóż nam w stworzeniu najlepszego w polskim internecie źródła wiedzy o zdrowiu. Czekamy na Twoje uwagi :)

Dziękujemy za oddany głos!

Twoja opinia jest dla nas ważna. Cieszymy się, że znalazłeś w tym artykule to, czego szukałeś ;)

Dziękujemy za komentarz!

Twoja opinia jest dla nas ważna. Dołożymy wszelkich starań aby nasze artykuły były lepsze.

Twoim zdaniem czegoś tu zabrakło?

Daj nam znać, a wspólnie uzupełnimy ten artykuł


Spis badań i źródeł

  • Braidot E., Petrussa E., Peresson C., Patui S., Bertolini A., Tubaro F.: Low-intensity light cycles improve the quality of lamb's lettuce (Valerianella olitoria [L.] Pollich) during storage at low temperature, Postharvest Biol Technol 2014, 90: 15-23.
  • Długosz-Grochowska O., Kołton A., Wojciechowska R.: Modifying folate and polyphenol concentrations in Lamb's lettuce by the use of LED supplemental lighting during cultivation in greenhouses, J Function Foods 2016, 26: 228-237.
  • Ferrante A., Martinetti L., Maggiore T.: Biochemical changes in cut vs. intact lamb's lettuce (Valerianella locusta) leaves during storage, Int J Food Sci Technol 2009, 44: 1050-105.
  • Grzegorzewski F., Ehlbeck J., Schlüter O., Kroh L.W., Rohn S.: Treating lamb's lettuce with a cold plasma – influence of atmospheric pressure Ar plasma immanent species on the phenolic profile of Valerianella locusta, Food Sci Technol 2011, 44: 2285-2289.
  • Li H., Wang X., Ye M., Zhang S., Zhang Q., Meng G., Liu L., Wu H., Gu Y., Wang Y., Zhang T., Sun S., Wang X., Zhou M., Jia Q., Song K., Wang Y., Niu K.: Does a high intake of green leafy vegetables protect from NAFLD? Evidence from a large population study, Nutr Metab Cardiovasc Dis 2021, 31(6): 1691-1701.
  • Morris M.C., Wang Y., Barnes L.L., Bennett D.A., Dawson-Hughes B., Booth S.L.: Nutrients and bioactives in green leafy vegetables and cognitive decline: Prospective study, Neurology 2018, 90(3): e214-e222.

Masz pytanie?

Jeśli chciałbyś wiedzieć więcej na ten temat lub wiesz jak uzupełnić artykuł, napisz do nas. Nasi specjaliści udzielą Tobie szybkiej odpowiedzi i przeanalizują proponowane zmiany w treści.

Administratorem Twoich danych osobowych jest vitapedia.pl. Twoje dane posłużą nam wyłącznie do kontaktowania się z Tobą.

Newsletter