Nawłoć pospolita

  • autor:

    Paulina Styś-Nowak

    Dietetyk

    Ukończyła studia na Uniwersytecie Medycznym w Poznaniu. Autorka wielu artykułów popularnonaukowych na temat żywienia i szeroko pojętej dietetyki.

Nawłoć pospolita

Ostatnia aktualizacja: 06 kwietnia 2023

  • Pisząc ten artykuł, korzystaliśmy z:
  • 13źródła
  • 3badań

Nawłoć pospolita (Solidago virgaurea) to wieloletnia roślina z rodziny astrowatych (Asteraceae), posiadająca żółte kwiaty zebrane w wiechowate kwiatostany. Znana jest także pod wieloma innymi nazwami, takimi jak polska mimoza, złota dziewica, złota rózga, czy złotnik. Choć posiada bogatą historię zastosowania w medycynie ludowej, większość przypisywanych jej właściwości nie ma potwierdzenia w badaniach naukowych.


W pigułce

  • Nawłoć pospolita to roślina obfitująca w związki bioaktywne: flawonoidy, terpeny i saponiny.
  • Stosuje się ją w formie herbatek ziołowych i suplementów diety (płynnych ekstraktów lub tabletek z suchymi wyciągami).
  • Nawłoć pospolita jest uznawana za środek moczopędny i może być stosowana jako produkt wspomagający leczenie drobnych infekcji układu moczowego (razem ze standardowymi metodami leczenia).
  • Brakuje badań, które wskazywałyby na większość ludowych zastosowań ziela nawłoci, w tym wspomaganie procesów trawienia, działanie przeciwcukrzycowe czy korzystny wpływ na skórę.
  • Nawłoć pospolita może powodować alergie oraz łagodne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.
  • Ziele nawłoci nie powinno być stosowane przez osoby przyjmujące leki odwadniające, osoby z chorobami nerek i ciężkimi chorobami serca.
  • Nie zaleca się stosowania nawłoci u dzieci poniżej 12 roku życia, kobiet w ciąży oraz karmiących piersią.

Nawłoć pospolita rośnie w Europie, Azji oraz Ameryce Południowej i Północnej. Można ją spotkać na terenie całej Polski, gdyż często porasta lasy, łąki, pola, a nawet pobocza przy drogach. Nawłoć jest bardzo często uznawana za chwast z uwagi na swój szybki, niekontrolowany rozrost. Jest uprawiana także jako roślina dekoracyjna, zaś jej żółte kwiaty są używane do tworzenia bukietów.

Nadziemne części nawłoci pospolitej (tzw. ziele) były od wieków wykorzystywane w tradycyjnej medycynie ludowej. Stosowano je przede wszystkim jako środek przeciwzapalny, spazmolityczny, moczopędny i leczniczy w chorobach układu moczowego .

Ziele nawłoci zbiera się podczas podczas słonecznej pogody w okresie kwitnienia, od lipca do października. Po wysuszeniu jest wykorzystowane do produkcji suplementów diety i herbatek ziołowych.

Nawłoć pospolita - wartości odżywcze

Głównymi składnikami aktywnymi nawłoci pospolitej są flawonoidy i saponiny. Wśród dominujących związków flawonoidowych wymienia się kwercetynę, kemferol i rutynę. Interesującą grupą substancji występujących w nawłoci są glikozydy fenolowe. Jeden z nich - lejokarpozyd - odpowiada za potencjalne moczopędne działanie tej rośliny.

Nawłoć pospolita zawiera olejek eteryczny bogaty w monoterpeny: α-pinen, mircen, β-pinen, limonen i sabinen.

Poszczególne substancje bioaktywne, występujące w nawłoci pospolitej, a także całe ekstrakty z rośliny, posiadają dobrze udokumentowane działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne .

Nawłoć pospolita - właściwości

Nawłoć pospolita działa moczopędnie

Nawłoć pospolita była szczególnie ceniona w medycynie ludowej za swoje właściwości moczopędne. W niektórych badaniach na zwierzętach potwierdzono diuretyczne działanie flawonoidowych frakcji oraz lejokarpozydu z nawłoci .

W otwartym, niekontrolowanym badaniu odnotowano poprawę wrażenia klinicznego u 96% pacjentów z nawracającym zespołem pęcherza nadreaktywnego, na skutek suplementacji 424,8 mg ekstraktu z nawłoci pospolitej. Badani zgłosili znaczny spadek bólu podczas oddawania moczu oraz zmniejszenie częstotliwości potrzeby oddania moczu. Wyniki te są  sprzeczne z powszechnie sugerowanym moczopędnym działaniem nawłoci pospolitej .

Mimo to EMA (Europejska Agencja Leków) uznaje preparaty lub herbaty z nawłoci pospolitej jako środki moczopędne, wspomagające standardowe metody leczenia drobnych infekcji układu moczowego (np. antybiotyki) .

Podsumowanie

Badania opierające się na wyizolowanych substancjach (a nie całych ekstraktach), brak wysokiej jakości badań klinicznych, a także otrzymane dotychczas sprzeczne wyniki, uniemożliwiają ostateczne wyciągnięcie wniosków dotyczących diuretycznego działania nawłoci pospolitej.

Nawłoć pospolita na kamienie nerkowe

Nawłoć pospolita jest składnikiem herbat ziołowych, które mają pomóc w wydaleniu kamieni nerkowych.

Starsze, pojedyncze badania wskazywały, że lejokarpozyd może hamować wzrost kamieni moczowych przenoszonych do pęcherza moczowego . Brak większej ilości badań nie pozwala potwierdzić ludowego zastosowania nawłoci w leczeniu kamieni nerkowych.

Nawłoć pospolita a profilaktyka nowotworów

Badania na modelach komórkowych wskazują na przeciwnowotworowy potencjał ekstraktów z nawłoci pospolitej . Potrzeba większej ilości badań, aby ocenić właściwości antynowotworowe nawłoci.

Nawłoć pospolita a właściwości kardioprotekcyjne i przeciwcukrzycowe

Ziele nawłoci pospolitej było stosowane w tradycyjnej medycynie ludowej jako środek przeciwcukrzycowy i kardioprotekcyjny. Przeprowadzone do tej pory badania na zwierzętach rzeczywiście potwierdzają wspomniane właściwości . Niemniej jednak ilość dostępnych prac w tym temacie jest zbyt skąpa, aby wyciągnąć jakiekolwiek wnioski.

Nawłoć pospolita a problemy trawienne i choroby skóry

Napar z nawłoci pospolitej jest często polecany na problemy trawienne (gazy, wzdęcia, niestrawność, nieżyt żołądka i jelit). Korzyści te nie zostały udokumentowane w żadnych badaniach przedklinicznych i klinicznych.

W wielu źródłach można odnaleźć informacje dotyczące zewnętrznego stosowania nawłoci pospolitej. Jak dotąd nie przeprowadzono badań, które wskazywałyby na pozytywny wpływ nawłoci na gojenie się ran, czy leczenie trądziku lub innych zmian skórnych.

zdrowe

Jak stosować nawłoć pospolitą?

Ziele nawłoci pospolitej można zakupić w formie płynnych ekstraktów, herbatek ziołowych lub tabletek, zawierających suchy wyciąg z nawłoci.

Zgodnie z zaleceniami EMA (Europejskiej Agencji Leków), nawłoć pospolita używana jako wsparcie standardowych metod leczenia drobnych infekcji układu moczowego, może być stosowana w następujących dawkach:

  • 2 - 4 razy dziennie 3 - 5 g (1 - 2 łyżeczki) rozdrobnionego ziela nawłoci do przygotowania 1 szklanki naparu (herbaty),
  • 3 razy dziennie 0,5-2 ml płynnego ekstraktu,
  • 3 razy dziennie 350-450 mg suchego ekstraktu .

Czas przyjmowania nawłoci powinien wynosić od 2 do 4 tygodni. Podczas suplementacji należy pamiętać o piciu odpowiedniej ilości płynów.

Nawłoć pospolita - przeciwwskazania

Alergia na nawłoć pospolitą

Nawłoć pospolita może powodować reakcje alergiczne, objawiające się m.in. kontaktowym zapaleniem skóry. Większe ryzyko uczulenia dotyczy osób ze stwierdzoną alergią na inne rośliny z rodziny astrowatych .

Nawłoć pospolita zawiera znaczące ilości lateksu. Naukowcy wykazali, że osoby uczulone na lateks mogą być również uczulone na nawłoć .

Ziele nawłoci pospolitej może także dawać skutki uboczne w postaci łagodnych dolegliwości żołądkowo - jelitowych, aczkolwiek ryzyko to nie jest jasno określone .

Nawłoć pospolita a inne choroby i leki

Produktów z nawłocią pospolitą nie powinny stosować osoby cierpiące na schorzenia, w których zaleca się ograniczyć ilość przyjmowanych płynów, np. w przypadku chorób nerek i ciężkich chorób serca .

Ziele nawłoci - jako środek potencjalnie moczopędny - nie powinno być stosowane razem z innymi lekami zwiększającymi wydzielanie moczu (np. furosemid), ponieważ może dojść do odwodnienia organizmu.

Porada

porada

Osoby cierpiące na choroby przewlekłe oraz przyjmujące leki powinny zasięgnąć porady lekarskiej przed rozpoczęciem stosowania produktów z nawłocią pospolitą.

Nawłoć pospolita w ciąży

Nie zaleca się stosowania ziela i ekstraktów nawłoci u dzieci poniżej 12 roku życia oraz przez kobiety w ciąży i karmiące piersią.

Więcej podobnych treści

  • autor:

    Paulina Styś-Nowak

    Dietetyk

    Ukończyła studia na Uniwersytecie Medycznym w Poznaniu. Autorka wielu artykułów popularnonaukowych na temat żywienia i szeroko pojętej dietetyki.


Czy ten artykuł okazał się pomocny?

Oceń wpis i pomóż nam w stworzeniu najlepszego w polskim internecie źródła wiedzy o zdrowiu. Czekamy na Twoje uwagi :)

Dziękujemy za oddany głos!

Twoja opinia jest dla nas ważna. Cieszymy się, że znalazłeś w tym artykule to, czego szukałeś ;)

Dziękujemy za komentarz!

Twoja opinia jest dla nas ważna. Dołożymy wszelkich starań aby nasze artykuły były lepsze.

Twoim zdaniem czegoś tu zabrakło?

Daj nam znać, a wspólnie uzupełnimy ten artykuł


Spis badań i źródeł

  • Steven C Gross i wsp.: Antineoplastic activity of Solidago virgaurea on prostatic tumor cells in an SCID mouse model. Nutr Cancer, 2002;43(1):76-81., 43(1), 76-81.
  • S N Bains i wsp.: Identification of clinically relevant cross-sensitization between Soliadgo virgaurea (goldenrod) and Hevea brasiliensis (natural rubber latex). J Investig Allergol Clin Immunol, 2010;20(4):331-9., 20(4), 331-9.
  • Paola L Minciullo i wsp.: Contact dermatitis as an adverse reaction to some topically used European herbal medicinal products - part 4: Solidago virgaurea-Vitis vinifera. Contact Dermatitis, 2017, 77(2), 67-87.
  • Fatma Abdel-Azim Sanad i wsp.: Antidiabetic and hypolipidemic potentials of Solidago virgaurea extract in alloxan-induced diabetes type 1. Arch Physiol Biochem, 2022, 128(3), 716-723.
  • Cornelia Fursenco i wsp.: Solidago virgaurea L.: A Review of Its Ethnomedicinal Uses, Phytochemistry, and Pharmacological Activities. Biomolecules, 2020, 10(12), 1619.
  • M Schätzle i wsp.: Allergic contact dermatitis from goldenrod (Herba solidaginis) after systemic administration. Contact Dermatitis, 1998, 39(5), 271-2.

Masz pytanie?

Jeśli chciałbyś wiedzieć więcej na ten temat lub wiesz jak uzupełnić artykuł, napisz do nas. Nasi specjaliści udzielą Tobie szybkiej odpowiedzi i przeanalizują proponowane zmiany w treści.

Administratorem Twoich danych osobowych jest vitapedia.pl. Twoje dane posłużą nam wyłącznie do kontaktowania się z Tobą.

Newsletter